Vatandaşlık maaşında yeni dönem! GETAD için kimler yararlanabilecek?

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, kısaca GETAD, mevcut sosyal yardım sistemini daha bütüncül hale getirmeyi amaçlıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 14 farklı kurumla yürütülen çalışmaların son aşamaya geldiğini ve 2026’da pilot çalışmaların başladığını açıkladı.

Göktaş, sistemin 2027 yılında Türkiye’nin tamamına yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini belirtti.

GELİRİ BELİRLİ EŞİĞİN ALTINDA KALAN HANELER DESTEKLENECEK

Sistemin temel mantığı, geliri belirlenen eşik seviyenin altında kalan aileleri desteklemek üzerine kuruluyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da GETAD’ın “eşik gelirin altında kalan aileleri destekleyici” bir model olarak tasarlandığını ve istihdamdan caydırıcı olmamasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Bu nedenle sistemde yalnızca gelir miktarının değil, hanenin genel sosyoekonomik durumunun da değerlendirilmesi bekleniyor.

HANEDEKİ ÇOCUK, ENGELLİ VE YAŞLI SAYISI DİKKATE ALINACAK

Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre yeni sistemde hane içindeki bireylerin özellikleri de değerlendirmeye dahil edilecek.

Buna göre 17 yaş altındaki çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, hanede engelli birey bulunup bulunmadığı ve yaşlılık durumu gibi unsurlar destek hesabında etkili olacak.

Amaç, her hanenin ihtiyacına aynı tutarda ödeme yapmak yerine aile yapısına ve gelir durumuna göre farklılaştırılmış bir destek modeli oluşturmak.

KİRA, GIDA VE ISINMA DESTEĞİ GÜNDEMDE

GETAD kapsamında farklı bölgelerin ihtiyaçlarına göre kira, gıda ve ısınma yardımları verilmesi de planlanıyor.

AA’nın aktardığı bilgilere göre pilot uygulamalarda bölge ve mahalle bazlı ihtiyaç analizleri yapılacak.

Örneğin ısınma giderlerinin yüksek olduğu bölgelerde ısınma desteği, barınma maliyetlerinin öne çıktığı yerlerde ise kira yardımı gibi farklı desteklerin uygulanması değerlendirilecek.

İSTİHDAM ODAKLI OLACAK

Yeni sistem yalnızca nakdi yardım üzerine kurulmayacak.

Bakan Göktaş, GETAD’ın istihdamı destekleyecek bir yapıya sahip olacağını açıkladı.

Çalışabilir durumdaki bireylerin iş gücü piyasasına katılmasını destekleyecek uygulamalar ile sosyal yardım sistemi arasındaki bağın güçlendirilmesi hedefleniyor.

“HER AİLEYE ASGARİ ÜCRET” KESİNLEŞMİŞ BİR ŞART DEĞİL

Kamuoyunda GETAD kapsamında her hanenin gelirinin en az asgari ücret seviyesine tamamlanacağı yönünde çeşitli iddialar yer alıyor.

Ancak resmi açıklamalarda şu ana kadar kesin bir eşik gelir tutarı ilan edilmiş değil.

Resmi çerçevede yalnızca, geliri belirlenen seviyenin altında kalan ailelerin gelirlerinin destekleneceği ifade ediliyor.

Bu nedenle “her aileye asgari ücret kadar vatandaşlık maaşı verilecek” şeklindeki ifadeler şu aşamada kesinleşmiş bilgi olarak değerlendirilmemeli.

BAŞVURU ŞARTLARI BELLİ OLDU MU?

GETAD için Türkiye genelinde geçerli nihai başvuru şartları henüz açıklanmadı.

Mevcut sosyal yardım sisteminde çeşitli programlar için hane içinde kişi başına düşen gelir kriterleri uygulanıyor. Ancak bu kriterlerin GETAD’da aynen geçerli olacağına ilişkin henüz kesin bir resmi karar bulunmuyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının mevcut bazı yardım programlarında net asgari ücretin üçte biri gibi gelir ölçütleri kullanılıyor, fakat GETAD’ın kendi gelir eşiği ayrıca belirlenecek.

BAŞVURULAR BAŞLADI MI?

Türkiye genelinde GETAD için vatandaşların başvurabileceği merkezi bir başvuru süreci henüz ilan edilmedi.

2026’daki çalışmalar pilot uygulama niteliğinde yürütülüyor.

Sistemin 2027’de ülke çapına yaygınlaştırılması hedeflenirken, başvuru kanalı, ödeme tutarı ve kesin gelir sınırının ilerleyen dönemde açıklanması bekleniyor.

SOSYAL YARDIM SİSTEMİ DE YENİDEN ŞEKİLLENECEK

GETAD yalnızca yeni bir yardım kalemi olarak değil, mevcut sosyal yardım sisteminin yeniden düzenlenmesinin bir parçası olarak hazırlanıyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, modelin sosyal destekleri daha entegre hale getireceğini ve sosyal yardım alanında yapısal bir reform niteliği taşıdığını açıklamıştı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının stratejik planında da Türkiye Aile Destek Programı’nın yenilenerek Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’ne dönüştürülmesi hedefler arasında yer alıyor.

2027’DE TÜRKİYE GENELİNE YAYILMASI HEDEFLENİYOR

Mevcut takvime göre GETAD’ın 2026 yılı boyunca pilot uygulamalarla test edilmesi, elde edilen sonuçların ardından 2027’de ülke genelinde uygulanması planlanıyor.

Kesin ödeme miktarları, kimlerin yararlanacağı, başvuruların nereden yapılacağı ve gelir sınırı gibi ayrıntıların ise sistemin nihai mevzuatı tamamlandığında açıklanması bekleniyor.