Çerçeve Yasa komisyondan geçti! 5 ve 10 yıllık ertelemenin ayrıntıları belli oldu

İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreç kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.

Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen teklif, pazartesi günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek. Genel Kurul süreci tamamlanmadığı için düzenleme henüz yasalaşmış veya yürürlüğe girmiş değil.

UYGULAMANIN İLK KOŞULU MGK KARARI OLACAK

Teklifin getirdiği hükümlerin uygulanabilmesi için PKK/KCK’nin ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin, kontrolü altında bulunan silah ve mühimmatın tamamını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek.

Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması şartı aranacak. Soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemelerine ilişkin işlemler ancak bu aşamanın ardından uygulanabilecek.

DÜZENLEME HANGİ SUÇLARI KAPSAYACAK?

Teklif; PKK/KCK’yi kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarını kapsayacak.

Örgütün faaliyeti kapsamında veya örgüt lehine işlendiği belirtilen, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar da teklifin kapsamına alınacak.

Düzenlemede “Örgüt”, PKK/KCK ve bununla bağlantılı her türlü oluşum; “Kurul” ise teklifin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak yapı olarak tanımlanıyor.

15 YILLIK CEZA SINIRI KRİTİK EŞİK OLACAK

Teklife göre kapsam içindeki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek.

Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası olan suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar için ise 10 yıllık erteleme öngörülüyor.

Bu işlemlerin tamamı, güvenlik kurumlarının tespiti ile MGK’nin teyit kararının Resmi Gazete’de yayımlanması koşuluna bağlı olacak.

KASTEN ÖLDÜRME SUÇU KAPSAM DIŞINDA TUTULACAK

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği belirtilen kasten öldürme suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar erteleme kapsamına girmeyecek.

Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar için yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar da düzenlemenin dışında tutulacak.

ERTELEME SÜRESİNDE ZAMANAŞIMI İŞLEMEYECEK

Soruşturma veya kovuşturmanın ertelendiği dönem boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek. Suça ilişkin dosyalar ve deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresinin sonuna kadar muhafaza edilecek.

Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek. Bu değerler Hazineye gelir olarak kaydedilecek.

Erteleme kararlarında başvuru ve itiraz hakkı, süre ve başvurulacak merci açık şekilde gösterilecek ve karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunan taraflara tebliğ edilecek.

İTİRAZ İÇİN İKİ HAFTALIK SÜRE VERİLECEK

Cumhuriyet savcısı tarafından verilecek kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunan kişiler, iki hafta içerisinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilecek.

Mahkemeler tarafından verilecek kovuşturmanın ertelenmesi kararlarına karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenen, ancak kararın yayımlanmasından sonra soruşturulmaya başlanacak kapsamdaki suçlarda soruşturma yürütülmesi Kurulun iznine bağlı olacak.

TUTUKLAMA VE ADLİ KONTROL TEDBİRLERİ YENİDEN İNCELENECEK

Erteleme kapsamına girecek suçlarla ilgili verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme tarafından değerlendirilecek.

Dosyanın istinaf ya da temyiz aşamasında olması halinde değerlendirmeyi bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayın ilgili ceza dairesi yapacak. Koşulların bulunması durumunda tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilebilecek.

İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilecek.

ERTELEME KARARLARI ÖZEL SİSTEMDE TUTULACAK

Teklif kapsamında verilen erteleme kararları, yalnızca bu kararlara ayrılan özel bir sisteme kaydedilecek.

Sistemdeki bilgiler ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim ya da mahkeme tarafından talep edilmesi halinde ve belirlenen amaç doğrultusunda kullanılabilecek.

ERTELEME DÖNEMİNDE YENİ SUÇ İŞLENİRSE KARAR KALDIRILACAK

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren 5 veya 10 yıllık süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak.

Bu durumda soruşturma ve kovuşturmaya kaldığı yerden devam edilecek. Mahkûmiyet kararı verilmesi halinde cezanın infazı ertelenmeyecek ve hükmün bütün sonuçları uygulanacak.

Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması durumunda ise soruşturma bakımından kovuşturmaya yer olmadığına, dava açılmışsa davanın düşmesine karar verilecek.

KESİNLEŞMİŞ CEZALAR İÇİN DE 5 VE 10 YILLIK ERTELEME

Teklif, soruşturma ve kovuşturmaların yanı sıra kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazı konusunda da erteleme düzenlemesi içeriyor.

Kapsamdaki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alan hükümlülerin cezalarının infazı, infaz hâkiminin kararıyla 5 yıl ertelenebilecek.

Toplam cezası 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenler için 10 yıllık erteleme uygulanabilecek.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, infaz ertelemesinden yararlanamayacak.

SÜRE DOLUNCA CEZA İNFAZ EDİLMİŞ SAYILACAK

İnfaz ertelemesi süresince ceza zamanaşımı işlemeyecek. Erteleme döneminde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde infaz hâkimi kararı kaldırarak cezanın infazına devam edilmesine hükmedecek.

Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca gerçekleştirilecek.

İnfaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz yolu açık olacak. Müsadere kararları ise ertelemeden etkilenmeden uygulanacak.

SÜRECİ CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI BAŞKANLIĞINDAKİ KURUL İZLEYECEK

Teklifin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından uygulamaların takibi ve değerlendirilmesi için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulacak.

Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.

Gerekli görülmesi halinde alt komisyonlar oluşturulabilecek. Bakanlıkların, kamu kurumlarının ve kuruluşların temsilcileri ile ihtiyaç duyulan kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecek.

HAK YOKSUNLUKLARI İÇİN AYRI DEĞERLENDİRME YAPILACAK

Kurul, gerekli görmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının bütün sonuçlarıyla kaldırılmasını sulh ceza hâkimliğinden veya ilgili mahkemeden talep edebilecek.

Mahkûmiyet hükümlerinden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılması için ise infaz hâkimliğine başvurulabilecek. Nihai kararı ilgili yargı mercii verecek ve kararlara karşı itiraz edilebilecek.

Beş yıllık erteleme kararlarında hak yoksunluğunun kaldırılması için karar tarihinden itibaren en az iki yıl, 10 yıllık erteleme kararlarında ise en az üç yıl geçmiş olması gerekecek.

TBMM’DE İZLEME KOMİSYONU KURULACAK

Kurul, yürüttüğü çalışmalar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek.

TBMM Başkanlığı tarafından teklif kapsamındaki faaliyetleri takip etmek amacıyla İzleme Komisyonu oluşturulacak. Komisyon, uygulamaları izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek.

Kurulun sekretarya hizmetleri ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecek.

SİLAH VE MÜHİMMAT KAYIT ALTINA ALINACAK

Teklif kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

BAŞVURULAR İÇİN ALTI AYLIK SÜRE

Teklif hükümlerinden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından altı ay içerisinde yazılı başvuru yapması gerekecek.

Başvurular, kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yapılabilecek.

Teklif kapsamında kamu kurumlarına verilen görevlerin ivedilikle yerine getirilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin amaç ve faaliyetleri çerçevesindeki görevleri yerine getiren kişiler hakkında bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk doğmayacak.

SON SÖZ PAZARTESİ GÜNÜ GENEL KURUL’DA

Adalet Komisyonu’nda kabul edilen Çerçeve Yasa teklifi, pazartesi günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek.

Teklif, Genel Kurul’da kabul edilip kanunlaşmadan ve Resmi Gazete’de yayımlanmadan yürürlüğe girmeyecek. Düzenlemenin içerdiği erteleme hükümleri ise kanunlaşması halinde dahi güvenlik kurumlarının tespiti ve MGK’nin teyit kararının Resmi Gazete’de yayımlanması sonrasında uygulanabilecek.