MEB’in ortak yazılıları başladı: Diploma notundaki fark YKS’ye nasıl yansıyor?
Millî Eğitim Bakanlığının Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında ortaokul ve liselerde ilk sınavlar başladı. 13 Kasım’a kadar sürecek sınavların sonuçları dijital ortamda değerlendirilecek; okullar arasındaki notlandırma farklarının izlenmesinde yapay zekâdan yararlanılması planlanıyor.

İki öğrenci aynı derste benzer başarı gösterse de farklı liselerde farklı notlar alabiliyor. Bu fark diploma notuna yansıdığında etkisi mezuniyetle sona ermiyor. Diploma notu 80 olan bir adayın yerleştirme puanına 48 puan eklenirken, notu 90 olan adayın katkısı 54 puana çıkıyor. Böylece iki aday aynı sınav puanını alsa bile aralarında 6 yerleştirme puanı fark oluşabiliyor.
Farkın nedeni OBP’nin hesaplanma biçimi: Lise diploma notu önce 5 ile çarpılıyor. Elde edilen OBP’nin 0,12 katsayısıyla çarpılmasıyla yerleştirme puanına eklenecek tutar bulunuyor. Eğitim uzmanlarının dikkat çektiği sorun, bu hesabın bütün adaylara aynı şekilde uygulanmasına rağmen diploma notunu belirleyen ölçütlerin okuldan okula değişebilmesi.
YAPAY ZEKÂ NOT TAKİBİNDE NASIL KULLANILACAK?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, soruların hazırlanmasından sonuçların analizine kadar yazılı sınav sürecini dijital ortamda bir araya getiriyor. Ortak sınavlardan elde edilen sonuçların, okulların notlandırma uygulamalarını karşılaştırmak için bir dayanak oluşturması hedefleniyor. Yapay zekâ desteği de bu aşamada, öğrenci notlarının takibinde kullanılmak üzere planlanıyor.
Uygulamadan beklenen sonuçlardan biri, öğrencilere başarılarını yansıtmayan yüksek notlar veren okulların daha kolay belirlenmesi. Son bir buçuk yılda usulsüzlük tespit edilen 74 okulun ruhsatı iptal edildi. Bu sayı önceki denetimlere ait; yeni başlayan ortak yazılıların sonucu değil.
ÖRNEK SORULARDA GÜNLÜK HAYAT, GRAFİK VE TABLOLAR VAR
Öğrenciler açısından değişimin en görünür tarafı soru biçimleri. Bakanlığın yayımladığı örneklerde öğrenciden bir bilgiyi hatırlamasının yanı sıra grafiği yorumlaması, neden-sonuç ilişkisi kurması veya öğrendiğini günlük hayattan bir probleme uygulaması isteniyor.
Örnek soruları bölüm başkanlarıyla birlikte inceleyen Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt, değerlendirmesini şu sözlerle aktardı:
“Hem ortaokul hem de lise düzeyindeki örnek sorular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu, beceri temelli ve süreç odaklı bir yaklaşım sergiliyor. Açık uçlu sorular, günlük hayat senaryoları, görsel, grafik ve tablolarla zenginleştirilen sınavlar; öğrencilerin bilgiyi hatırlamasının yanı sıra analitik düşünme, neden-sonuç ilişkisi kurma, problem çözme, bilimsel okuryazarlık ve yorumlama gibi üst düzey becerilerini ölçmeyi hedefliyor.”
Kurt’a göre örnek sınavlar, öğrencinin hangi konuyu bildiğini, hangi beceride desteğe ihtiyaç duyduğunu görmesine yardımcı olabilir. Öğretmenler de sonuçlardan hareketle sonraki derslerde hangi konuya yeniden dönmeleri gerektiğini belirleyebilir.














